योगेश दत्तात्रय देशमुख यांच्या ब्लॉगवर आपले स्वागत आहे.

Thursday, 29 September 2016

विभाज्यतेच्या कसोट्या



ची कसोटी
·                     कोणत्याही सम संख्येस 2 ने पूर्ण भाग जातो. उदा. 27720

3 ची कसोटी
·                     जर दिलेल्या संख्येतील सर्व अंकांच्या एक अंकी बेरजेस 3 ने पूर्ण भाग जात असेलतर दिलेल्या संख्येसदेखील 3 ने पूर्ण भाग जातो. उदा. 27720
·                     27720 या संख्येतील अंकांची बेरीज = 2 + 7 + 7 + 2 + 0 = 18
·                     18 या संख्येतील अंकांची बेरीज = 1 + 8 = 9
·                     ला 3 ने पूर्ण भाग जात असल्याने 27720 ला देखील 3 ने पूर्ण भाग जातो.

4 ची कसोटी
·                     जर दिलेल्या संख्येतील शेवटच्या दोन अंकांपासून तयार होणाऱ्या संख्येला 4 ने पूर्ण भाग जात असेल किंवा शेवटचे दोन्ही अंक 0 असतीलतर दिलेल्या संख्येसदेखील 4 ने पूर्ण भाग जातो. उदा. 27720
·                     27720 या संख्येतील शेवटच्या दोन अंकांपासून तयार होणारी संख्या 20.
·                     20 या संख्येला 4 ने पूर्ण भाग जातो.
·                     म्हणून 27720 ला देखील 4 ने पूर्ण भाग जातो.
·                     गंमत म्हणून दुसरे उदाहरण घेऊ - 12345678900.
·                     ही संख्या एका दमात कदाचित वाचताही येणार नाही. परंतु शेवटच्या दोन अंकांकडे पाहून या संख्येला 4ने पूर्ण भाग जातो असे सांगू शकतो.

5 ची कसोटी
·                     जर दिलेल्या संख्येच्या एककस्थानी 0 किंवा 5 यापैकी एक अंक असेलतर दिलेल्या संख्येस 5 ने पूर्ण भाग जातो. उदा. 27720.

6 ची कसोटी
·                     जर दिलेल्या संख्येस 2  3 या दोन्ही संख्यांनी पूर्ण भाग जात असेलतर दिलेल्या संख्येस 6 ने पूर्ण भाग जातो. उदा. 27720.
·                     ही संख्या सम असल्याने तिला 2 ने पूर्ण भाग जातो.
·                     तिच्या अंकांच्या बेरजेला म्हणजे 2 + 7 + 7 + 2 + 0 = 18 ला 3 ने पूर्ण भाग जात असल्यामुळे 27720 या संख्येला 3 ने पूर्ण भाग जातो.
·                     म्हणजेच या संख्येस 2  3 या दोन्ही संख्यांनी भाग जातोम्हणून त्या संख्येस 6 नेही पूर्ण भाग जातो.

7 ची कसोटी
·                     दिलेल्या संख्येतील एकक स्थानाच्या अंकाची दुप्पट करावी.
·                     ही दुप्पट उर्वरित अंकातून वजा करावी. तयार झालेल्या संख्येस 7 ने पूर्ण भाग जात असल्यास दिलेल्या संख्येसदेखील 7 ने पूर्ण भाग जातो. उदा. 27720.
·                     या संख्येच्या एककस्थानी 0 असल्याने तो सोडून देऊ. उर्वरित संख्येचा म्हणजे 2772 चा विचार करु.
·                     2772 च्या एककस्थानचा अंक 2. त्याची दुप्पट 4. ती 277 मधून वजा करु. 277 - 4 = 273.
·                     273 साठी पुन्हा हीच कसोटी वापरु.
·                     273 च्या एककस्थानचा अंक 3. त्याची दुप्पट 6. ती 27 मधून वजा करु. 27 - 6 = 21.
·                     21 ला 7 ने पूर्ण भाग जातोम्हणून 27720 ला देखील 7 ने पूर्ण भाग जातो.

8 ची कसोटी
·                     दिलेल्या संख्येतील शेवटच्या तीन अंकांपासून तयार होणाऱ्या संख्येस 8 ने पूर्ण भाग जात असेल किंवा शेवटचे तीन अंक 0 असतीलतरदिलेल्या संख्येसदेखील 8 ने पूर्ण भाग जातो. उदा. 27720.
·                     यात 27720 या संख्येतील शेवटच्या तीन अंकांपासून तयार होणारी संख्या 720. 720 ला 8 ने पूर्ण भाग जात असल्याने 27720 ला 8 ने पूर्ण भाग जातो.

9 ची कसोटी
·                     दिलेल्या संख्येतील अंकांच्या एक अंकी बेरजेस 9 ने पूर्ण भाग जात असेल तरदिलेल्या संख्येसदेखील 9ने पूर्ण भाग जातो. उदा. 27720.
·                     27720 : 2 + 7 + 7 + 2 + 0 = 18, 18 : 1 + 8 = 9.
·                     ज्या संख्येला 3 ने पूर्ण भाग जातोत्या संख्येला 9 ने पूर्ण भाग जाईलच असे नाहीमात्रज्या संख्येलाने पूर्ण भाग जातोत्या संख्येला 3 ने निश्चित भाग जातो.

10 ची कसोटी
  • एककस्थानी 0 असलेल्या सर्व संख्यांना 10 ने पूर्ण भाग जातो.
उदा. 27720

11 ची कसोटी
  • संख्येतील एकाआड एक स्थानांवरील संख्यांच्या बेरजेतील फरकाला 11 ने पूर्ण भाग जात असेल किंवा तो फरक 0 असेल तर अशा संख्येला 11 ने पूर्ण भाग जातो.
  • उदा. 27720.
2
7
7
2
0
  • एकाआड एक स्थानांवरील संख्या -
    पहिला गट  : 2, 7, 0
    दुसरा गट  : 7, 2
    बेरजा 9, 9
    फरक 0.

12 ची कसोटी
  • ज्या संख्येला 3 4 या दोन संख्यांनी पूर्ण भाग जातो, त्या संख्येला 12 ने ही पूर्ण भाग जातो

0 comments:

Post a Comment